07 dec 2014

Even voorstellen: Daan Bauwens

0 Comment
Daan Bauwens

Daan Bauwens

Daan Bauwens is van de acht genomineerden het minst de theatercriticus , of misschien het meest. Afgestudeerd als psycholoog reist hij rond als journalist om onderzoek te doen naar de thema’s waar de wereld van vandaag mee worstelt: migratie, het botsen van culturen, interculturele verhoudingen. Wat hij op die reizen tegenkomt is terug te vinden in een theaterkritiek als De noodzakelijke kitsch van activisme, maar even zo goed in een kort verhaal of een item voor de Belgische nationale omroep VRT.

Een journalist die een theaterkritiek als volgt begint: “A map of the world van KVS en Tristero was een schreeuwlelijke voorstelling. Met ondermaats acteerwerk, te weinig tempo, een kwakkelende verhaallijn en een decor dat pijn deed aan de ogen”, heeft durf. Daan Bauwens kan zich zo’n zin permitteren. In het vervolg “En net daarom zo goed” balt zich het hele kritische betoog dat dan volgt samen.

“A map of the world werd geschreven door de Britse suc­cesauteur David Hare en voor het eerst vertoond in 1982. Het stuk concentreert zich rond de ont­moeting tussen een jonge linkse journalist en een conservatieve schrijver op leeftijd. De twee botsen onvermijdelijk. Het verhaal stevent af op een confrontatie, een duel tussen het belang en het respect voor de feiten (de journalist) en de waarde van literaire verwondering en esthetiek (de schrijver). En dat alles tegen de achtergrond van het Bombay van 1978.”

A map of the world lijkt een inleiding in de wereld problematiek, gedateerd vormingstheater, een di­dactische schoolvoorstelling. Waar gaat het over? Ik bedoel: waarom is het nodig deze voorstelling dertig jaar na datum door de strot van een pu­bliek te rammen? Het ligt er allemaal te vingerdik op. Hetzelfde geldt voor het kitscherige decor en de lelijke kostuums – de seventies hebben inderdaad hun charme, maar moet het allemaal zo letterlijk?

En dan, de lezer rekent er al niet meer op:

“Ik trek de lijn door. Als Tristero’s gebrekkige interpretatie van A map of the world zelf deel uitmaakt van het grote plan en dus bedoeld slecht is, dan spelen wij als publiek ook mee. En dat gaat zo: we kijken naar een toneelstuk en we ergeren ons aan de achterhaalde vorm. Waarom? We zijn kritisch, op zoek naar artistieke verhef­fing, en wensen het liefst nog wat originaliteit en vernieuwing. We stellen onszelf van bij aanvang automatisch de vraag: ‘Vind ik dit wel goed ge­bracht?’ Of eerder: ‘Is dit wel goed genoeg voor mij?’ En niet: ‘Waar gaat het over?’ We zijn vooral op zoek naar schoonheid. De werkelijkheid, de waarheid of de feiten zijn daaraan ondergeschikt.”

59_Bauwens_1_455658312_640Meer lezen van Daan Bauwens?
Sorry dat ik een genie ben. De zen van Makoto Aida – gepubliceerd in ‘rekto:verso’
De strijd om het lichaam van de vrouw – gepubliceerd in ‘rekto:verso’

The non thinker

The non thinker

Zijn Curriculum Vitae
Daan Bauwens (1983) studeerde in 2006 af aan de Universiteit Gent als psycholoog. Sindsdien bracht hij als journalist geruime tijd door in Italië, Israël, Turkije en Japan, waar hij zich verdiepte in thema’s als acculturatie, interculturele verhoudingen en botsende beschavingen. Het resultaat van zijn werk neemt steeds andere vormen aan: journalistieke publicaties, kunstkritieken, kortverhalen en essays. Tussen buitenlandse projecten door werkt hij als onderzoeksjournalist en programmamaker bij de Belgische nationale omroep VRT. Begin 2015 vertrekt hij met een schrijfbeurs van de Amerikaanse Fulbright Foundation naar New York City om onderzoek te doen naar de interculturele verhoudingen in de meest diverse stad ter wereld.

Wat wij van hem wilden weten

Welke theatermaker is jouw favoriet?
Dat is een hele moeilijke. Goede theatermakers – net als alle goede kunstenaars – blinken uit door het volharden in hun eigenheid. Een persoonlijke en directe boodschap die liefst in één zin valt samen te vatten. Mijn favoriet zal dan diegene zijn waarin ik mijn eigen visie op theater en de wereld het meest in weerspiegeld zie. Het kan ook strenger: diegene die ik volgens mijn eigen logica op geen enkele fout kan betrappen, waar alles juist is en ik het enthousiasme voel opborrelen. Makers die stukken neergezet hebben die altijd aan me zijn blijven plakken: Christoph Marthaler, Peter Verhelst en Meg Stuart.

Zijn er critici waar je altijd sterk op let?
Niet echt. Ik laat me leiden door thema’s.

Waaraan moet volgens jou een goed essay voldoen?
Het essay is een kunstvorm op zich, dus moet het beantwoorden aan dezelfde criteria waar ik andere kunstvormen op beoordeel. Een sterk persoonlijke inslag, een logische opbouw en een duidelijke boodschap – liefst in één zin samen te vatten. Poëtisch taalgebruik mag, maar enkel daar waar het nodig is. Hoe korter, hoe beter. Hoe scherper, hoe liever. Geen intellectualistisch taalgebruik, dat verhindert de vlotheid van het lezen. En misschien het allerbelangrijkste: het theateressay mag zich niet beperken tot de wereld van het theater. Het essay moet de brug slaan met de wereld daarbuiten. De tijd dat het interessant gevonden werd dat kunst enkel naar zichzelf verwees, ligt stilletjes aan achter ons. En maar goed ook.

Wat mis je in de hedendaagse theaterkritiek?
Ik wissel voortdurend tussen onderzoeksjournalistiek, muziek, literatuur, beeldende kunst en podium. Ik kan de wereld van de theaterkritiek niet voldoende volgen om hier een uitspraak over te kunnen doen. Of misschien toch: het besef dat daarbuiten een wereld bestaat waarvan grote delen in brand staan. Theater en theaterkritiek moeten – nu meer dan ooit – sterker hun rol in de maatschappij opeisen en spelen. De luxe mag op de korrel genomen worden. Dat gebeurt al vaker in het theater, nu is het aan de kritiek.

[omhoog]